Quá trình thành lập
Theo Quyết định số 75/QĐ-UB ngày 15 tháng 11 năm 1995 của Ủy ban Nhân dân Quận 3 về đổi tên gọi cơ cầu khung trường thuộc hệ giáo dục phổ thông Quận 3, kê từ năm học 1995-1996, trường được đổi tên thành Trường Trung học cơ sở Bản Cờ.
Ý nghĩa tên trường
Nơi đây xưa là vùng sinh lầy, hoang vắng, dân cư hầu hết là người lao động nghèo, sống trong những căn nhà tạm bợ, tạo thành đường ngang ngõ dọc giống như ô bàn cờ - địa danh Bàn Cờ ra đời từ đó. Chính địa bàn mà những người dân nghèo vất và mưu sinh bằng những nghề lao động nặng nhọc ấy lại là điểm sáng của các phong trào cách mạng. Danh xưng "Bàn Cờ" đã thực sự trở thành địa danh gắn liền với trang sử cách mạng hào hùng của dân tộc, trở thành nguồn cảm hứng bất tận của nền văn học, nghệ thuật nước nhà.
Thành tích nổi bật của nhà trường
Trường nhiều năm liền đạt danh hiệu Tiên tiến cấp quận, cấp Thành phố; Bằng khen của Bộ Giáo dục và Đào tạo về thực hiện xuất sắc nhiệm vụ thí điểm, 3 lần được nhận bằng khen của Bộ Giáo dục và Đào tạo về thực hiện xuất sắc nhiệm vụ (năm học 2000-2001, 2002-2003, giai đoạn 2000-2005); Bằng khen "Tập thể lao động xuất sắc" của UBND Thành phố Hồ Chí Minh; Bằng khen tập thể "Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ hai năm học liên tục" của UBND Thành phố Hồ Chí Minh.
Đặc biệt, Trường 3 lần được nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ vì thành tích trong công tác giáo dục và đào tạo giai đoạn 2000 - 2002, từ năm học 2012 - 2013 đến năm học 2016 - 2017, góp phần vào sự nghiệp xây dựng Chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc.
Trường đạt Chứng nhận kiểm định chất lượng giáo dục Cấp độ 1 lần thứ nhất năm 2018; đạt Chứng nhận kiểm định chất lượng giáo dục Cấp độ 1 lần thứ hai năm 2023.
Nguồn: Ủy Ban Nhân dân Quận 3, "Cẩm nang ý nghĩa lịch sử tên các trường học trên địa bàn Quận 3", trang 45, tháng 9 năm 2024.